الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

132

دقائق العلاج ( فارسي )

ثابت شده كه تصفيه از مواد زائد ممكن نيست مگر آنكه ماده را حل كنند . پس بايد اخلاط را حل كنند تا قوام آنها از اخلاط مفيد تفاوت يافته و كمى از آن غليظتر باشد . خداوند اين تأثير را در خاصيت پاره‌اى از داروها قرار داده و آن را ببندگانش شناسانده است . كسانى كه داراى خلط ملحى و زيبقى هستند بيش از هركس ديگر نيازمند بنضج اخلاط مىباشند و آنها كه خلطشان كبريتى است كمتر به اين كار نياز دارند و نيز در زمستان و پائيز بيش از بهار و تابستان احتياج به نضج پيدا مىشود . كسانى كه گرفتار گرفتگىهائى در اندامهاى خود مىباشند و بيماران سينه و ساكنان شهرهاى خشك احتياجشان بيشتر و فورىتر است . منضج بايد لااقل در مدت سه روز به كار رود اما در بيماريهاى مزمن مثل صرع ، تب دو روز در ميان ، قولنج ، درد كليه‌ها ، مفاصل ، فلج و بيماريهاى سودائى بايد مدت زيادترى به انضاج بپردازند . نشانى نضج ، در ادرار ديده مىشود و همين‌كه ادرار داراى قوام معتدل گرديد و ته‌نشين يك دست سفيدرنگى كه با تكان دادن قاروره به زودى با ادرار مخلوط مىشود در آن پيدا شد كه دوباره به صورت مخروط ته‌نشين مىشود و در درجه بعد اگر رنگ ته‌نشين قرمز و يا زرد باشد مىفهميم كه نضج پيدا شده و اگر اين علامات در آغاز بيمارى ديده شود احتياجى به انضاج در كار نيست . در مدفوع نشانى انضاج اين است كه خلط سبب بيمارى همراه با مدفوع دفع شود و بايد در رقت ، غلظت و لزجى قوام گرفته باشد و اگر خلط به اين صورت دفع شود و پيش از آن چنين نبوده نه تنها دليل بر نضج ماده موجوده در معده و امعاء و قوت طبيعت است ، بلكه اغلب نشانى نضج ماده